+48 695 382 389 Markowska 6/5 03-742 Warszawa kontakt@ryszardfilochowski.pl
Urlop zaległy jak go udzielić

Urlop zaległy jak go udzielić

Ostatnio kontaktowało się ze mną kilka osób z zapytaniem o zasady udzielania zaległego urlopu wypoczynkowego i dodatkowego. Liczne zapytania oraz fakt, iż rozpoczął się okres urlopowy zainspirowało mnie to do napisania niniejszego artykułu.

 

Do kiedy należy wykorzystać zaległy urlop wypoczynkowy?

Zasadą jest, że pracownik powinien wykorzystać urlop wypoczynkowy w roku kalendarzowym, w którym nabył do niego prawo. Mówi o tym art 152 Kodeksu pracy. Praktyka pokazała jednak, że z różnych przyczyn – leżących zarówno po stronie pracodawcy, jak i pracownika – są problemy z udzielaniem należnego wypoczynku.

ŻaglówkaW obowiązujących przepisach prawa pracy zawarte są mechanizmy, które z jednej strony umożliwiają pracownikowi skorzystanie z przysługującego mu prawa do wypoczynku, z drugiej strony nakładające na pracodawcę obowiązek udzielenia niewykorzystanego urlopu za dany rok kalendarzowy najpóźniej do 30 września następnego roku kalendarzowego.

Z moich obserwacji wynika, że mimo długiego okresu na udzielenie zaległego urlopu, nadal wielu pracodawców ma problem z likwidowaniem urlopowych zaległości. By nie narazić się na mandat karny w wysokości co najmniej 1000 zł za wykroczenie polegające na nieudzieleniu pracownikowi przysługującego mu urlopu wypoczynkowego, pracodawcy powinni skłaniać pracowników do skorzystania z przysługujących mu uprawnień. 

Czy pracodawca może zmusić pracownika do wykorzystania zaległego urlopu?

Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna. Moim zdaniem najlepiej jest wspólnie zaplanować dogodny dla obydwu stron termin wykorzystania zaległego urlopu wypoczynkowego. Jeżeli jednak nie jest możliwe porozumienie w tym zakresie, to zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego pracodawca może wysłać pracownika na zaległy urlop, nawet gdy ten nie wyraża na to zgody (wyrok SN z 25 stycznia 2005 r., I PK 124/05, M.P.Pr 2006/3/119). 

W takim przypadku nadal obowiązują przepisy art 152 § 1 Kodeksu pracy, który stanowi, że pracownikowi przysługuje prawo do corocznego, nieprzerwanego, płatnego urlopu wypoczynkowego. Oznacza to, że pracodawca może wysłać samodzielnie pracownika, tylko i wyłącznie na cały zaległy urlop wypoczynkowy, nie może jednak bez zgody pracownika podzielić zaległego urlopu na części.

Zgodnie z art. 162 Kodeksu pracy urlop wypoczynkowy może być podzielony na części tylko na wniosek pracownika. Jednak należy pamiętać, że w tej sytuacji jedna z części urlopu wypoczynkowego nie może być krótsza niż 14 kolejnych dni kalendarzowych. Przepis ten ma również zastosowanie do zaległego urlopu wypoczynkowego.

Czy pracownik może w zamian za zaległy urlop wypoczynkowy pobrać ekwiwalent pieniężny?

Pracownik nie może zrzec się z prawa do urlopu (art. 152 § 2 K.p.). Inaczej mówiąc Pracodawca nie ma możliwości zamiany w trakcie zatrudnienia – nawet na wniosek pracownika – zaległego urlopu wypoczynkowego na ekwiwalent pieniężny. Pracownikowi przysługuje ekwiwalent pieniężny za niewykorzystany urlop wypoczynkowy z powodu rozwiązania lub wygaśnięcia stosunku pracy.

A co z zaległym urlopem dodatkowym?

U niektórych pracodawców, np. z branży kolejowej występuje oprócz urlopu wypoczynkowego także urlop dodatkowy. Zasady udzielania urlopu dodatkowego określają wewnętrzne przepisy prawa pracy obowiązujące u poszczególnych pracodawców (Układy Zbiorowe Pracy lub Regulaminy pracy) i tam należy szukać odpowiednich uregulowań prawnych.

Urlop dodatkowy zawiera wiele cech wspólnych z urlopem wypoczynkowym. Występują również różnice w tych dwóch formach wypoczynku. Podstawową różnicą jest to, że w stosunku do urlopu dodatkowego nie ma zastosowania art 152 § 2 Kodeksu pracy. Oznacza to, że Pracodawca po złożeniu przez pracownika wniosku o wypłatę ekwiwalentu, za zaległy urlop dodatkowy, może taki ekwiwalent wypłacić.

Podsumowanie

W opracowaniu starałem się odpowiedzieć na najczęściej zadawane pytania w tym zakresie. Jeżeli w niniejszym opracowaniu nie znalazłeś odpowiedzi na Twój problem zawsze możesz skontaktować się ze mną dzwoniąc lub wysyłając do mnie wiadomość e-mail. 

Zapraszam również do zostawienia komentarza dotyczącego niniejszego artykułu.

Autor: Ryszard Filochowski

Udostępnij ten post

Share on facebook
Share on twitter
Share on print
Share on email
Close Menu